Trung bình lúc mới sanh bé cân nặng khoảng 3kg – 3kg5, (Một bé nặng hơn 2kg5 củng được coi là bình thường, dễ nuôi) và chiều cao là 50 phân. Từ đó nếu được nuôi nấng đầy đủ, đúng phương pháp, có được tình thương của những người thân yêu, bé sẽ lớn đều.

Lúc đầu rất nhanh, trong 3 tháng đầu, mỗi tuần trung bình bé nặng thêm 150 -175gr (không nên cân mỗi ngày, mỗi tuần cân một lần cũng đã hơi nhiều). Sau đó chậm dần từ tháng thứ ba đến tháng thứ 6 mỗi tuần chỉ lên 120 -150gr. Khi được 4 – 5 tháng thường thường bé nặng gấp đôi lúc mới sanh, và khi thôi nôi (12 tháng) bé nặng gấp ba. Về chiều cao trong năm đầu bé thêm được 20 – 25 phân. Một vài tháng đầu sau khi sanh, mỏ ác (thóp) trước của bé lớn rộng thêm, do sự phát triển của não, sau đó rút  nhỏ lại từ tháng thứ 6 và nhỏ dần cho đến tháng thứ 9, trung bình từ tháng 15 đến 18 mới cứng hẳn. Nhiều bà mẹ thấy bé 12 – 13 tháng mà mỏ ác còn mềm đã lo lắng lắm, tưởng là yếu xương nên mua thuốc bổ xương cho uống hoài! Nên để ý là trong năm thứ nhứt bé thường có cái đầu to, to hơn ngực và cho đến 1 tuổi trỡ đi thì đầu và ngực mới bằng nhau sau đó ngực lớn dần rồi to hơn đầu.

Đầy tháng

Trải qua những va chạm không kém phần nguy hiểm trong lúc sanh, giờ đây là lúc bé đã có nhiều hy vọng để sống, để  thành người, ít ra là sau 4 tuần lễ tập sự sống trong môi trường không khí cùa chúng ta. Lễ đầy tháng mang ý nghĩa mừng bé sống sót đó.

Ba tháng đầu đời

Trong tháng đầu, bé sống gần như hoàn toàn theo bản năng, ít tiếp xúc với ngoại giới. Bé nằm hơi co quắp lại – chắc là do thói quen của tư thế nằm trong bụng mẹ hay vì bé chưa tin cậy môi trường khí của chúng ta nên phải thủ thế? Bé có những phản xạ tự nhiên như có vật gì nhét vào lòng bàn tay thi nắm chạt lấy, có tiếng động mạnh bên tai thì co quắp cả người, cho nằm úp trên mặt bàn cứng thì tự động nghiêng đầu, qua một bên cho dễ thở – Nếu ta thử giữ đầu bé chặt, bé tỏ ra bức rức, vùng vẫy để tuột ra. Nếu ta lấy ngón tay hay núm vú chạm nhẹ vào má bé là bé há miệng ra “đớp” liền. Khi bú xong, no nê, bé thường ngủ một giấc lâu, chỉ khóc khi bị đói, bị ướt. Cũng trong thời gian này. có bé thường bị đau bụng, hay khóc vô cớ làm bà me khổ sở không ít, Bé cũng thường ngủ li bì ban ngày và ban đêm thức, khóc, bú, đái, ỉa…(chắc là để hành hạ mẹ đây). Đầy tháng, bé có thể cử động cổ chút đỉnh, bớt co quắp tay chân. Ngay tuần lễ đầu, bé đã biết phân biệt ánh sáng và bóng tối. Đầy tháng ta thấy bé chăm chăm nhìn ánh sang và mắt đã tinh anh. Hai tháng, bé đã dõi mắt nhìn theo ánh sáng. Ra nắng chói, bé nhắm cứng mắt lại. Khoảng 2 – 3 tháng bé đã biết có người chung quanh, bé cũng cảm được tình thương yêu của những người chung quanh, nhất là mẹ. Khi được mẹ bế lên là bé nin khóc, có vẻ ngoan ngoản, bằng lòng, yêu ổn. Hai tháng, để bé nằm úp thì đầu bé ngóc cao. Hai tháng rưỡi, bé cười với người đến, biết mừng đón; có thể lật qua được cái đít, nếu giúp sẽ qua luôn ngẩng đầu cao – nhìn theo người đi. Và tuvệt diệu hơn hết là nụ cười đầu tiên của bé đáp lại sự trìu mến của ta, vàọ cuối tháng thứ hai. Trước đó bé cũng cười, nhưng cười tự nhiên, vô nghĩa, người ta gọi là “mụ bà” dạy, nhưng khi được hai tháng, bé cười đáp lại ta, nụ cười đã có ý nghĩa! Và cũng từ lúc đó trở đi, bé biết hóng chuyện rồi!

Bé hai tháng không chú ý đến người lạ, chỉ nhận ra mẹ thôi, nhưng ba tháng bé cười với người lạ.

Từ 3 đến 6 tháng

Bé đã cứng hơn nhiều, đã có thể ngóc đầu vâ ngực cao hơn mặt bàn, nếu ta giúp bé chỏi (chống) tay tới trước. Khoảng 3 tháng, bé đã có thể lật dễ dàng nhưng cũng có bé chậm, đến 4 tháng mới biêt lật. Ở Âu Mỹ, trẻ biết lật chậm hơn, trung bình khoảng 5 – 6 tháng. Nói chung, các bé mảnh khảnh, hoạt động, biết lật, biết bò, biết đi sớm hơn các bé bụ bảm, trầm tĩnh, chậm chạp. 6 tháng, bé thường chuyền một vật từ tay này sang tay kia. Bé cũng có thể ngồi được nếu ta đỡ hay vịn bé. Khoảng 4 tháng, bé đã cười thành tiếng và thích có người chơi với bé, biết chú ý nhiều đến những người xung quanh và biết mừng mẹ, là người bé gần gủi nhất.

Trong khoang thời gian này cần để ý đến bé nhiều hơn, sơ hở một tí, bé có thể lăn nhiều vòng lọt xuống giường mau đến nổi ta không ngờ! Không nên tập bé ngồi sớm quá, rất có thể bé bị vẹo xương, còng lưng đó!

Từ 6 đến 12 tháng

6 tháng bé ngồi đã vững và chừng một tháng sau là bé đã biết trườn tới một vật ở xa xa và chup lây, 8 tháng thì hầu hết bé đã biết bò, nhưng cũng có bé trễ hoặc sớm hơn, xê xích một vài tháng không phải là điều quan trọng. Có bé còn bỏ bò, nghĩa là không trải qua gian đoạn này mà tập đứng và đi luôn. Bé nào biết bò sớm thì thường chậm biết đi sớm hơn. Bé bò đủ kiểu, bò lui, bò tới, bò bằng đầu gối hoặc bò bằng hai chân. 9 tháng có bé đã đứng “chựng” được nếu vịn tay bé và cũng đã có thể bước vài buớc.

Bé sử dụng các ngón tay khá thành thạo trong khoảng thời gian này, từ 6 đến 9 tháng, 9 tháng, bé biết thả một vật ra rồi nắm lại và 12 tháng bé biết trao một vật cho ta.

Bé biết bắt chước rất sớm, 9 tháng đã có thế “bai bai” và dơ tay ra bắt tay ta

Từ 6 tháng trờ đi, bé biết nói vài tiếng ba ba, ma ma, đa đa… và khoang 8 – 9 tháng đã chú ý khi nghe gọi tên.

Trong khoáng từ  9 – 12 tháng,

Bé thường đã đứng chựng một mình, nhưng có bé chậm trễ hơn, thường là các bé to mập và trầm lặng. Khi mới biết đứng, bé ham lắm, đứng được rồi không biết làm sao ngồi xuống, loay hoay, sợ hãi, và chì một lúc ta thấy bé có vẻ mệt rồi! Nhưng khi giúp bé ngồi xuống, tức khắc bé lại đứng lên. Sau đó bé lần đi, vịn hai tay vào thành giường, rồi vịn một tay, lần lần vịn vách tập đi. Đến một lúc nào đò, thấy mẹ vỗ tay gọi, bé quên đang lần vách, bỏ tay chạy lại ôm mẹ. Đó, lần đầu tỉên bé đã biết đi. Bé ham đi lắm, bắt ba má dắt tay cho đi hoài.

Trung bình bé biết đi giáp thôi nòi (12 tháng) có khi đến 15 tháng mới biết đi, nhưng vẫn bình thường về mọi phương diện. Lúc bé mới  tập đi ta có thể cho bé dùng loại xe tập. Xe có 4 bánh, xoay mọi chiều được. Bé ngồi trong xe, thòng 2 chân xuống. chỏi (chống) chân mà đi. Có người không thích loại xe này sợ bé sẽ bị đi chân vòng kiềng hay chữ bát. Theo kinh nghiệm riêng, tôi thấy khòng có gì hại, trái lại đỡ mệt nhiều cho cha mẹ. Cũng phải coi chừng xe lật khi vấp và coi chừng bé va đầu vào cạnh bàn, cạnh tủ.

Có bé biết đi rồi bị bịnh một trận lại không đi được nửa, phải cả tháng sau mới tập đi lại. Ta phải bình tĩnh và kiên nhẫn giúp bé. Có bé vì té đau, hoảng không dám đi nữa, vài tuần sau quên hẵn mới đi lại được.

Khoảng một tuổi, bé đã nói được vài tiếng có ý nghĩa. Nhiều bé chậm nói nhưng trí thông minh vẫn bình thường, có khi còn có thiên bẩm đặc biệt nào đó! Đừng quá lo lắng và đừng cho ràng bé “cù lần” Nói sớm hay chậm một phần là do bản tánh bé một phần do môi trường xung quanh. Một bé bản tánh “xí xọn” thường nói sớm, trái lại. một bé trầm tĩnh, thích quan sát, ngắm nhìn hơn là phát biểu thì nói chậm là lẽ dĩ nhiên. Người ta cũng thường thấy con gái biết nói sớm hơn con trai! (nói sớm và nói nhiều nữa chứ!). Có bé phát âm rất rõ ràng, có bé nói ngọng. Phần lớn lúc đầu nói ngọng ít nhiều rồi từ từ nói rõ  hơn. Có thể do lưỡi bé hoặc do bộ phận phát âm ở thanh quản. Chịu khó tập một thời gian bé sẽ khỏi. Ngược lại, có bé đã lớn rồi, đã nói rành rẽ rồi mà cũng còn nói ngọng để nhõng nhẽo với ba má, và ba má lấy làm khoái trá cho cái “bé bỏng” cùa con minh thì thực là tai hại!

Comments

comments