Thỉnh thoảng ta sẽ thấy có vài cục hạch nổi lên đâu đó trên người bé, và điều này làm ba mẹ bé hốt hoảng, không biết bé có bị bệnh không và vội vàng mang đến bác sĩ.

Thực ra, trong trường hợp bình thường, một số vị trí trong cơ thể con người có các hạch bạch huyết “trú đóng”. Gọi trú đóng vì nó giống như các “đồn bót” nằm trên các vị trí ngan chặn sự xâm nhập của kẻ thù: ở cổ, ở nách, ở háng v.v… Khi có một cuộc tấn công ở vùng nào trong cơ thể, các hạch ở vùng đó sưng lên, ta gọi là nổi hạch. Chẳng hạn, khi chân bé bị sướt, làm độc hay có ghẻ mủ thì ở háng có các hạch nổi lên. Các hạch đó bình thường đã có nhưng nhỏ, sờ kỹ mới thấy, khi đụng chuyện mới sưng to lên.

Ở bé thường thất nhất là hạch ở cổ và gáy.

Bất cứ một chứng bệnh nào ở vùng này cũng thường làm sưng hạch cổ như viêm a-mi-đam kinh niên, thường đi kèm hạch 2 bên cổ, thường ở dưới hàm; chứng thối tai, nhọt lỗ tai, nhọt mủ ở da dầu thì sưng hạch sau tai, ở ót… Như vậy, sưng hạch thường đi kèm một thứ bệnh nào đó, cần chữa đúng bệnh thì hạch cũng sẽ hết sưng. Thường bệnh khỏi rồi phải một thời gian sau các hạch mới trở lại bình thường. Chứng lao hạch, mà ta thường gọi là hạch đàm, là một thứ bệnh lao thường thấy ỏ trẻ nhỏ, phải được chữa cẩn thận vì nếu không bé sẽ không lớn nổi hoặc gây tử vong. Hạch nổi thường ở một bên cổ, trên bắp thịt nối dài từ mang tai đến đầu xương ức, lăn tròn dưới ngón tay.

Ở các bé 6 – 7 tháng trở đi thường sờ thấy hạch nổi lên lổn ngổn ở vùng gáy, vì bé mắc chứng bệnh Rubéole – một loại “ban đỏ” nhẹ. Bé hơi sớt, uể oải, và nổi đốm đỏ lấm tấm ở bụng, ngực và hạch ót, khi đốm đỏ đã lặn hết thì các hạch ót vẫn còn đến mấy tháng sau mới lặn.

Một thứ hạch khác thỉnh thoảng mới thấy ở một vài bé thường gây nhiều lo lắng cho cha mẹ là hạch cổ lớn, như hạt xí muội, cứng và không có ranh giới rõ rệt, không đau đớn, nổi lên cũng trên bắp thịt ở cổ. Thực ra không phải hạch mà chỉ là bướu máu (hématome) thường có trong các trường hợp sinh khó như sinh ngược, sinh lâu… Hạch này không cần dùng thuốc mà một thời gian sẽ tự khỏi. Tuy vậy, nếu có thêm chứng trẹo cổ thì phải đem trẻ đến bệnh viện.

Ở chân cũng vậy, khi bé bị ghẻ nhọt, trầy sướt nhiễm trùng, hạch ở háng nổi lên, nếu hạch nổi to, đỏ và gây đau nhức, hành sốt bé thì phải đem đi khám ngay vì có thể bé mắc bệnh dịch hạch. Trường hợp không hiếm là chứng nổi hạch vì mèo cào.

Dĩ nhiên còn nhiều thứ bệnh khác gây nổi hạch, nhưng ở trẻ con thì các thứ hạch thông thường đã được kể trên. Không có gì đáng lo âu cả trừ hạch lao và dịch hạch.

Comments

comments